Archiwa tagu: rumień noworodkowy

Stany przejściowe u noworodka. Część 1

Stany przejściowe dotyczą tylko wieku noworodkowego i tylko dla tego czasu są www-111fizjologiczne. Jednak zobowiązują nas do czuwania nad przebiegiem tych procesów adaptacyjnych.

Często nierozpoznane przez rodziców właściwie, mogą być przyczyną ich dużego niepokoju i stresu.

Rumień noworodkowy (rumień toksyczny).
To czerwone plamki, przypominające pokrzywkę, usiane po całym ciałku dziecka. Nie są dla niego bolesne ani swędzące. Mijają w ciągu kilku pierwszych dób. Jeśli jednak utrzymują się dłużej, pomocne mogą być kąpiele
w nadmanganianie potasu lub krochmalu (dostępny np.
w postaci saszetek).

Jak kąpać w nadmanganianie potasu?
Do wanienki należy nalać przegotowanej wody, do której po ostygnięciu do temp. 37 stopni dodajemy nadmanganian. Zakupiony w postaci kryształków lub tabletek. Bardzo ważne aby dodać tylko tyle preparatu, by woda uzyskała jasnoróżową barwę. Noworodka ochlapujemy kilkakrotnie wodą, zwracając uwagę na miejsca gdzie rumień jest najdotkliwszy. Jeśli mamy problem z dawkowaniem tabletki ,możemy ją chwycić w jednorazową rękawiczkę lub kawałek gazika, tak aby nie poplamić swoich rąk i ubrań. Uzyskanie zbyt ciemnego koloru czy tabletka pozostawiona w wodzie, w czasie kontaktu ze skórą może ją uszkodzić.

Podczas stosowania kąpieli leczniczych, odradzałabym nawilżanie całego ciałka maściami czy kremami, a jedynie natłuszczanie okolicy pieluszkowej.

Trądzik noworodkowy.
Bywa efektem przejściowym po rumieniu noworodkowym. Przypomina trądzik występujący
u nastolatków. Może występować w okolicy policzków, ale także na główce i ciałku dziecka. Największe zmiany obserwuje się w miejscach, gdzie stykają się ze sobą dwie powierzchnie skórne i gdzie jest ciepło, a więc w okolicach szyi, karku, pach, pachwin.

Często rodzice, którzy nie pielęgnowali w żaden sposób tych zmian, zgłaszali się do oddziału,
z krostkami, które potrafiły urosnąć do pokaźnych rozmiarów.
Naszym działaniem leczniczym było ścieranie krostek za pomocą  jałowego gazika
i „Octeniseptu” (płyn antyseptyczny stosowany na skórę). Rodzicom zalecaliśmy też kąpiele
w nadmanganianie potasu, do czasu ustąpienia zmian. Inną sprawą jest fakt, że w naszym szpitalu zawsze staramy się reagować na zmiany trądzikowe u noworodków, więc sytuacji, gdy mogą one się rozszerzyć do takiego stopnia jest bardzo niewiele.

Zaczopowane gruczoły nosowe (prosaki).
To nic innego jak male krosteczki o białawej barwie, występujące na nosku dziecka, mogące także przechodzić na policzki. Nie należy ich wyciskać, ścierać czy smarować. Ustępują samoistnie (wycierają się) w ciągu kilkunastu pierwszych dni życia dziecka.

Powiększone gruczoły piersiowe.
Są również spowodowane przejściem hormonów od matki do dziecka. Występować mogą u obojga płci. Powiększenie możemy stwierdzić za pomocą badania palpacyjnego czyli dotyku i na pewno zostaniemy o tym poinformowani przez neonatologa. Nierzadko z powiększeniem gruczołów może łączyć się niewielki wyciek białej wydzieliny, której nie należy wyciskać.

Wydzielina fizjologiczna u dziewczynek.
U noworodków płci żeńskiej pojawia się także biaława wydzielina z narządów rodnych. Ma ona działanie ochronne i jeśli nie wydostaje się na zewnątrz warg, nie należy jej wymywać, a jedynie oczyszczać zewnętrzne okolice. Bywa podbarwiona krwią, co również nie powinno być dla nas powodem do niepokoju, ale zawsze w takiej sytuacji należy poinformować personel.

Moczany (moczany bezpostaciowe).
Są to kryształki kwasu moczowego, które wytrącają się z moczu noworodka. Są efektem fizjologicznym i ustępują samoistnie. Na pieluszce zostawiają ceglasto – pomarańczowe plamki. Często niepokoją niedoświadczonych  rodziców, którzy obawiają się, że dziecko oddaje mocz
z krwią.

Efektem ciężkiego porodu mogą być także: wylewy spojówkowe, naczyniaki płaskie, przedgłowie czy wybroczyny. Choć nazwy te brzmią dość strasznie, nie należy się obawiać. Większość z nich ustąpi samoistnie w ciągu kilku miesięcy życia dziecka. Będą one kontrolowane przez pediatrów.

  • Naczyniaki płaskie: różowe plamki występujące w obrębie główki,  na powiekach,czy wokół oczek. Mijają zazwyczaj po kilku miesiącach. Powinny być objęte monitoringiem lekarskim.
  • Wybroczyny: drobne, ciemnoczerwone plamki umiejscowione na twarzy, zanikają
    w ciągu kilku dni, spowodowane są przeciskaniem się przez kanał rodny.
  • Wylewy podspojówkowe: są efektem dużego wysiłku porodowego.
  • Przedgłowie: to obrzęk tkanek i skóry główki. Spowodowane jest przeciskaniem się główki przez kanał rodny, często w czasie przedłużającego się porodu. Główka jest wówczas charakterystycznie wydłużona, „jajowata”. Przedgłowie wchłania się w ciągu kilku pierwszych dób.
  • Krwiak podokostnowy: występuje bardzo rzadko (ok. 0,5% porodów). Również jest związany z przedłużającym się porodem i uciskiem na główkę, podczas przemieszczania się przez kanał rodny. Wymaga oceny lekarskiej.

Smółka – czyli pierwszy stolec noworodka.
Smółka to ciemnozielona, gęsta i ciągnąca się masa. Co najważniejsze bezwonna. Dziecko wytwarza ją już od ok. 16 tygodnia życia wewnątrzmacicznego.  Składa się ze złuszczonych komórek, wód płodowych, bilirubiny i innych.
Nie stresujmy się jeśli nasz noworodek nie odda w ciągu 12 godzin po porodzie smółki. Ma na to całą dobę. Pomocnym będzie częste dostawianie do piersi.

Fizjologiczny wzrost temperatury ciała.
Występuje u niewielkiej ilości noworodków bo zaledwie u ok. 2%. Temperatura sięga nawet 39 stopni Celsiusza. Występuje ok. 3 – 4 doby życia dziecka. Należy ją różnicować z przegrzaniem noworodka, wynikającym np. z nadmiernego ubrania dziecka czy długotrwałego przebywania przy piersi. Jako postępowanie lecznicze zaleca się kąpiele ochładzające (w temp 36 stopni), regulację temperatury otoczenia (do 22 stopni) i wilgotności powietrza (60%), częstsze dostawianie malucha do piersi.

1b05c1db6644d4651775e8da13c7e489

Aktualne zalecenia dotyczące pielęgnacji skóry noworodka

Skóra noworodka w pierwszych godzinach życia pokryta jest maziowatą, kleistą 1b05c1db6644d4651775e8da13c7e489substancją.Dawniej wszystkie noworodki tuż po urodzeniu były dokładnie myte
i podawane mamie do karmienia czyściutkie jak łza. Teraz większość szpitali stawia na naturalną ochronę skóry, którą zawdzięczamy mazi płodowej.  Wycierane ze skóry są tylko resztki krwi. Cała maź pozostaje na skórze noworodka aż do pierwszej kąpieli w domu.

Czym jest maż płodowa? Są to złuszczone komórki nabłonka, owodni o działaniu ochronnym
i  nawilżającym.
Uwaga: nakładanie oliwki czy ciekłej parafiny tuż po urodzeniu to bezsensowne, wręcz niekorzystne działanie.

Radzę dowiedzieć się czy w danym szpitalu preferuje się kąpiele noworodków, jeśli nie do placówki nie zabierajmy akcesoriów do kąpieli.

Czym więc oczyszczać skórę? W pierwszych godzinach najlepiej w ogóle zaniechać takich praktyk. Jeśli poród odbył się drogą naturalną, noworodek będzie lekko obolały, ścieranie zaschniętej krwi np. z główki, może być dla niego sporym dyskomfortem. Jeżeli krwi (przypominam, że jest to krew mamy) jest sporo, możemy poprosić personel o umycie samej główki. W późniejszych dobach, wystarczy delikatnie przetrzeć skórę z mazi w pachwinach, paszkach, w okolicy szyjki (czyli tam gdzie znajdują się zagłębienia i fałdy skórne). Ułatwi nam to zdecydowanie pierwszą kąpiel w domu.

Nie należy w pierwszych dniach życia malucha stosować maści / kremów z tlenkiem cynku (np. „Sudocrem”), gdyż wysuszają i podrażniają wrażliwą skórę dziecka. Taki preparat możemy zastosować jedynie na już istniejącą ranę czyli odparzenie. Wyobraźmy sobie wrażliwą, delikatna skórę noworodka na którą podziałamy preparatem silnie wysuszającym. Zaowocuje to jej natychmiastowym wysuszeniem, powstaniem cieknącej ranki i w rezultacie właśnie koniecznością zastosowania tego specyfiku. Jeżeli już zależy nam na profilaktyce odparzeń dbajmy o to aby pieluszki zmieniać przy każdym przewijaniu (czyli co 3 h).
Nie sugerujmy się naszym osądem, że pieluszka jest czysta. Pampersy doskonale wchłaniają
i zapach i kolor moczu. Dlatego jedynie zważenie go odpowiedziałoby nam na pytanie czy pampers jest na pewno suchy. Stosujmy wietrzenie pupki jeśli zauważymy, że pojawia się odparzenie. Do codziennej pielęgnacji używajmy kosmetyków nawilżających, zwłaszcza maści np. „Linomag”

Zasady:

  • nie kąpmy noworodka częściej niż 2 x w tyg,
  • do wody zawsze dodajmy specjalne środki do kąpieli – twarda woda źle wpływa na skórę noworodka (może powodować AZS, podwyższa ph, zwiększa przepływ krwi),
  • ciałko dziecka opłukujmy nie pocierając,
  • osuszajmy ruchami dotykowymi również nie pocierając,
  • natłuszczajmy skórę w okolicy pieluszkowej,
  • jeśli wystąpi rumień noworodkowy dziecko możemy kąpać w nadmanganianie potasu lub krochmalu zamiast płynu do kąpieli, nie stosujemy wtedy maści na całe ciało,
  • nie używajmy do kąpieli olei roślinnych np. oliwy z oliwek, większość bowiem olei roślinnych uszkadza skórę. Tak naprawdę jedynie olej słonecznikowy jest w miarę bezpieczny. Ale zamiast niego proponowałabym zastosować dobrą emulsję,

* Pamiętajmy, że nie każdy kosmetyk który w swoim składzie posiada emolient, jest kosmetykiem
z grupy „Emolientów” czyli takim który jest łagodny, bezpieczny i skuteczny. Czymże jest?
Raczej jego kiepską podróbą, nafaszerowaną składnikami, które dla skóry mogą być bardzo niebezpieczne. Dlatego wybierajmy właściwe Emolienty (w oparciu o podany skład) i stosujmy
u dzieci powyżej 1 miesiąca życia, wcześniej jeśli u dziecka wystąpił rumień noworodkowy.

Są to aktualne zalecenia dotyczące pielęgnacji skóry u noworodków i niemowląt.
W oparciu o badania, które zebrał prof. dr hab.n.med.Krzysztof Czajkowski (Karowa- Warszawa).

W czasie mojej szpitalnej praktyki często spotykałam się z noworodkami które przechodzą silny trądzik noworodkowy. Wielokrotnie mamy wraz z pociechami odwiedzały nasz oddział trochę przejęte faktem, że panie położne środowiskowe nie potrafiły poradzić sobie
z zaostrzoną formą takich zmian i wysyłały mamy na konsultacje do oddziału.
Znam prosty i skuteczny sposób na opanowanie takiej sytuacji. W przypadku kiedy trądzik jest niewielki (nieduże krosteczki usiane po całym ciałku) polecam kąpiele w nadmaganianie potasu oraz krochmalu czy emolientach. Jeśli jednak to nie pomaga, lub jest za późno na  takie działanie, polecam zakup środka do dezynfekcji „Octenisept” (wystarczy mała butelka) spryskujemy nim jałowy gazik i nawiniętym na palec delikatnie ale doszczętnie ścieramy powiększone krostki. Przez chwilę skóra będzie zaczerwieniona, powstaną małe ranki. Ale po kilku godzinach powinna przyschnąć, a trądzik nie powinien się już pojawiać.

Jak kąpać w nadmanganianie potasu?
Nadmanganian dostępny jest w tabletkach bądź małych kryształkach. Nalewamy przegotowanej wody do kąpieli (wystarczy 5 cm od dna) na gazik nakładamy tabletkę lub kilka kryształków i moczymy chwilkę wodę do uzyskania jasnoróżowej barwy. To bardzo ważne aby nie przesadzić z kolorem wody, gdyż może być to niebezpieczne dla skóry malucha.
W zaostrzonych stanach można kąpać nawet 2 x dziennie. Ciałko dziecka delikatnie opłukujemy wodą. Po kąpieli stosujemy maść tylko w okolice pieluszkowe.

Ubranka dla noworodka:
Aby zapewnić naszemu maleństwu maksymalny komfort i nie podrażnić jego skóry ubranka powinny być  wykonane z naturalnych surowców. Choć kuszą wielorakimi wzorami bez zbędnych wyszywanych aplikacji, mogących pozostawić ślady na skórze dziecka (kiedy np. leży na brzuszku). Wybierajmy te w jasnych kolorach (idąc za radą naszych babć, że noworodek najlepiej czuje się w jasnych kolorach), gdyż faktycznie niektóre barwniki mogą uczulać. Wyprane powinny być w płatkach mydlanych szarego mydła, bądź specjalnym płynie czy proszku przeznaczonym do prania ubranek noworodkowych, wyprasowane a metki odcięte.