Archiwa tagu: czyszczenie pępka noworodka

00000277

Pielęgnacja kilkuta pępowinowego

Pomimo wielu publikacji na ten temat oraz rad personelu jak pielęgnować kikut pępowinowy po wyjściu ze szpitala, wciąż wielu rodzicom nastręcza to pewne trudności.
Dziś więc wpis o tym jak wygląda odpępnienie i jak w późniejszym czasie dbać o tę pozostałość pępowiny.

00000277

Odpępnienie - to czynność (nazywana zabiegiem), która służy zatamowaniu krwawienia z naczyń krwionośnych pępowiny, chroniąca także przed wystąpieniem infekcji.

Natychmiastowo - poprzez założenie zacisku na kikucie odpępnia się noworodki matek
z podejrzeniem HIV, czy choroby hemolitycznej. Dzięki temu wraz z krwią łożyskową, wirus nie wnika do krążenia płodowego.
Odpępnienie wczesne - to, założenie zacisku, po przeniesieniu na stanowisko noworodkowe.
Późne - wykonywane jest kilka minut po porodzie, kiedy pępowina przestanie tętnić. Jak można się domyślić, dodatkowa krew łożyskowa przedostaje się do noworodka. To bardzo korzystne, zwłaszcza u wcześniaków, bliźniąt czy dzieci matek z niedokrwistością.
Na sali cc, po urodzeniu takiego noworodka operator powinien ująć pępowinę w dłoń i zacisnąć kochery (kleszczyki Kochera – służące zaciśnięciu pępowiny, tak by pomiędzy nimi moc przeciąć pępowinę), dopiero po ustaniu jej pełnego tętnienia (co następuje po kilku minutach). Często jednak obserwuje się nieuzasadniony pośpiech w tym działaniu.

Całkowita długość pępowiny to ok. 50 cm, jej średnica to ok. 1 – 1,5 cm. Dokonując odpępnienia na stanowisku noworodkowym, personel po założeniu na odległość ok. 2 – 3 cm. plastikowego zacisku (zwanego klemem) odcina pozostałą część pępowiny. W sytuacji gdy mamy do czynienia z bardzo grubą pępowiną, zakładamy podwójny zaciskacz.

Neonatolog zawsze sprawdza długość i grubość pępowiny, liczbę naczyń i ewentualnie występowanie węzłów. Pępowina zawierać powinna 3 naczynia: jedną żyłę i dwie tętnice. Brak jednej z tętnic mógłby świadczyć o wadach rozwojowych.
W wyjątkowych przypadkach pozostawia się dłuższe pępowiny np. u wcześniaków w celu podania tą drogą leków.

Niegdyś postępowaniem wysuszającym było przemywanie 70% roztworem spirytusu (alkoholem etylowym).

Obecnie zaleca się zakup preparatu do odkażania skóry –  np. „Octenisept” (dostępny również
w małych wygodnych butelkach z rozpylaczem), który nie uszkadza tkanek jak spirytus,
i przecieranie nim przyczepu pępowinowego – czyli granicy między skórą a pępowiną.

Postępowanie pielęgnacyjne:

- przygotuj: jałowe gaziki, patyczki higieniczne, preparat: „Octenisept”, lub roztwór wody
z szarym mydłem,
– zwróć uwagę czy skóra wokół pępka jest zaczerwieniona, jaki ma zapach, czy nie wydobywa się z niej ropa,
– dostosuj wybór preparatu do stanu skóry,
– spryskaj gazik preparatem, spryskaj patyczek higieniczny lub namocz gazik wodą z mydłem,
– odciągnij lekko pępowinę od skóry, precyzyjnie przetrzyj wgłębienie pomiędzy pępowiną
a skórą noworodka, możesz użyć w tym celu patyczka higienicznego,

– dokładnie osusz pępek gazikiem, zwłaszcza jego granicę ze skórą,
– przed założeniem pampersa chwilę powietrz pępek,
– pieluszkę odwiń tak, aby kikut pozostał widoczny,
– u chopców zadbaj o dobre przyleganie pampersa do ciała, prącie dziecka skieruj ku dołowi, tak aby nie miało ono możliwości „zasikiwać” pępwowiny,
– pamiętaj o oszuszaniu pępka po kąpieli.

Zasady:

- zawsze należy najpierw spryskać jałowy gazik czy patyczek higieniczny. Nidy nie pryskamy preparatu bezpośrednio na skórę,
– kikut pępowinowy przez cały czas, powinien pozostawać odsłonięty, poprzez odpowiednie odwinięcie pampersa  tak, aby pępek mógł  jak najszybciej ulec wysuszeniu,
– w warunkach szpitalnych o kilkut powinny dbać położne,
– przed wyjściem zwróćmy uwagę czy plastikowy klem został usunięty (przecina się go specjalnymi nożyczkami). Zdjęty zostanie jedynie w przypadku, gdy personel uzna, że jest już wystarczająco wysuszony, czyli jego obie strony będą nosiły takie cechy. W innym przypadku zaleci rodzicom powrót do placówki w celu jego usunięcia, lub konieczność pozostania na oddziale,
– w warunkach domowych dbajmy o pępek, starannie osuszając go po każdej kąpieli,
– dopóki pępowina nie odpadnie nie stosujmy wiaderek do kąpieli – namaczanie nie służy przecież wysuszaniu,
– jeśli pępek, brzydko pachnie, jest zaczerwieniony czy pojawiła się ropa, starajmy się oczyszczać go nawet kilkakrotnie w ciągu dnia za pomocą spryskanego „Octeniseptem” gazika i patyczka higienicznego, który ułatwi dotarcie do trudno dostępnych miejsc na granicy skóry i pępowiny, w innym wypadku stosujmy do dokładnego mycia jedynie wodę z szarym mydłem i dokładne osuszanie (wykonując tzw. pielęgnację na sucho).
– po kilku – kilkunastu dniach, pępowina zmieni kolor na czarny, będzie to oznaczało jej rychłe odpadnięcie, często wystarczy wtedy jedynie delikatnie pociągnięcie, wiszącego na włosku kikuta, aby oderwać obumarłą końcówkę. Może wówczas pojawić się trochę krwi i konieczne będzie jeszcze przez jakiś czas oczyszczanie tego miejsca, aż do zaprzestania sączenia powstałej ranki,
– kikut w przypadku prawidłowej pielęgnacji powinien odpaść w przeciągu 6 do 14 dni.

Kąpiel noworodka

Toaletka przed kąpielą:

Pielęgnacja oczu: czyszczenie oczu dziecka możemy wykonywać przed każdą kąpielą lub nawet 11bda2187d6743cda9d48306d6b3a93ckilkakrotnie w ciągu dnia np. przed podaniem odpowiednich kropli zapobiegających tworzeniu się ropy. Wydzielina ropna zbiera się  np. na skutek wykonania zabiegu Credego. Zabieg stosuje się u dzieci urodzonych siłami natury. Chroni on przed rzeżączkowym zapaleniem spojówek.

Oczy noworodka przemywamy sterylnym odsączonym gazikiem ruchem „zgarniającym”, zgarniając dokładnie bród czy zaschniętą wydzielinę ropną.
W kierunku od zewnątrz do wewnątrz, czyli od skroni
w kierunku noska dziecka. Nie wykonujemy pocierania ponieważ intensywne oczyszczanie może je podrażnić
i wywołać lub zwiększyć opuchliznę. Stosujemy do tego: przegotowaną wodę, wodę destylowaną lub sól fizjologiczną (według zaleceń personelu).

Pielęgnacja noska: niedrożny nosek dziecka będzie utrudniał mu ssanie i spokojny sen.
Po porodzie często błona śluzowa jest na tyle obrzęknięta, że oczyszczanie nosa nie przynosi porządanych efektów. Po powrocie do domu starajmy się unikać wysokiej temperatury powietrza i niskiej wilgotności w pomieszczeniu w którym przebywa noworodek. Stosujmy nawilżacze powietrza np. te ultradźwiękowe. Do czyszczenia nosa możemy użyć zestawu typu: „Frida”, a w celu nawilżenia wpuścić kilka kropel roztworu soli morskiej do każdego przewodu nosowego, a następnie noworodka ułożyć w pozycji na boku. Obecnie nie zaleca się stosowania gumowych gruszek.

Pielęgnacja jamy ustnej: około 8 – 10 dnia życia dziecka jego jamie ustnej, na skutek przeniesienia drożdżaków podczas porodu z pochwy matki mogą pojawić się pleśniawki. Mogą występować na policzkach, języku, dziąsłach. Dziecko ma prawo w tym czasie być niespokojne, gorzej ssać. Na pleśniawki stosujemy „Aphtin” lub „Nystatynę” i jałowym gazikiem nałożonym na palec wskazujący „pędzlujemy” jamę ustną dziecka, w miejscach gdzie występują białawe zmiany.
W czasie kuracji smarujemy także brodawki matki. Raz na kilka dni warto gazikiem delikatnie wytrzeć wnętrze buzi dziecka, aby oczyścić je z resztek pokarmowych 

Pielęgnacja uszu: uszka oczyszczamy tylko na zewnątrz. Myjemy je za pomocą odsączonego z niewielkiej ilości przegotowanej wody wacika. Nie wolno używać patyczków do uszu (nawet tych przeznaczonych dla dzieci), gdyż niesie to ryzyko uszkodzenia przewodów słuchowych.

Pielęgnacja kikuta pępowinowego: wg najnowszych standardów: myjemy wodą z np. szarym mydłem i osuszamy (pielęgnacja na sucho). Jeżeli zauważamy krew, ropę spryskujemy odpowiednim preparatem (np. „Octenisept”) i osuszamy(1, 2 x dziennie).
W warunkach szpitalnych kikutem pępowiny zajmują się położne, badając potrzebę jego przemycia.

Pielęgnacja paznokci: pierwsze paznokcie są niezwykle kruche. Wykruszają się same w ciągu tygodnia, dwóch. Nie należy ich obcinać aby nie zranić opuszków palców dziecka! Kolejne paznokcie obcinamy zaokrąglonymi nożyczkami dla dzieci, nie zaokrąglając ich brzegów czyli – „na prosto”(po upływie przynajmniej 2 tygodni).

Kąpiel:

Kąpiel to dla noworodka rytuał zapewniający mu poczucie bezpieczeństwa, pozwala mu łatwiej zasnąć, dlatego istotne jest aby ustalić stałą porę kąpieli. Nie należy kąpać noworodka tuż po jedzeniu, gdyż łatwo mogło by dojść do zachłyśnięcia niestrawioną treścią pokarmową lub ulania jej.

Przygotowanie:
Akcesoria:
- ręcznik kąpielowy z „kapturkiem” frotte,
- czyste ubranka na zmianę ( w tym: skarpetki, czapeczka),
- waciki (do mycia twarzy i ciałka),
- gaziki (jałowe do czyszczenia pępka i oczek- jeśli zbiera się w nich ropa),
- świeży pampers,
- wanienka,
- pieluszka tetrowa położona na dno wanienki służąca jako anty- poślizg,
- termometr do wanienki,
- maść nawilżająca do całego ciałka,
- plastikowa miseczka  z ciepłą przegotowaną wodą do mycia. 

 Kosmetyki:
- preparat do kąpieli (do wody można użyć Emolientów, nie zaleca się używania do kąpieli oliwy z oliwek)
- oliwka do włosków.

Warunki:
Temperatura pomieszczenia  powinna być nie mniejsza niż 22 stopni (optymalnie 22- 25 stopni Celsjusza) a wody 37 stopni (mierzona specjalnym termometrem do wanienki i dotykiem skóry na łokciu mamy). Ilość wody to na początku  5 cm od dna.

Zasady:
Przed włożeniem noworodka do wanienki, należy wykonać toaletkę całego ciałka. Wkładamy dziecko do wanienki opierając jego główkę na swoim przedramieniu dziecko powinno „siedzieć” na pośladkach.

Kąpiel:
Myjemy: owłosioną część głowy, szyję rękę i dłoń oraz między paluszkami, drugą rękę i dłoń oraz między paluszkami, brzuszek (uwaga aby zbytnio nie namoczyć kikuta pępowiny) udo, drugie udo, stopę oraz między paluszkami, drugą stopę oraz między paluszkami. Odwracamy dziecko na plecy myjemy: głowę, plecy, pupę.

Po kąpieli:
Po wyjęciu noworodka z wanienki należy otulić go szczelnie ręcznikiem, i osuszać ciałko nie pocierając a jedynie wykonywać ruchy dotykające. Należy zadbać o to, aby skóra noworodka była nawilżona, szczególnie w miejscach które nadmiernie się wysuszają: paluszkach, stópkach, miejscach pod paszkami i miedzy pachwinami, szyjce.

Nie zapominajmy o dokładnym osuszeniu pępka po kąpieli!

W przypadku kiedy skóra naszego noworodka naznaczona jest silnym rumieniem noworodkowym lub trądzikiem noworodkowym, pomoc przynoszą kąpiele w nadmanganianie potasu (do wody dodajemy niewielką ilość tabletki tak aby woda zabarwiła się na jasnoróżowy kolor. Jest bardzo ważne aby nie dodać zbyt wiele gdyż woda mogła by podrażnić delikatną skórę noworodka.
Innym sposobem są kąpiele w krochmalu (dostępnym także w saszetkach). Podczas kuracji nie należy stosować maści na ciałko (jedynie w okolicę pieluszkową)